‹
DN 16

Mahāparinibbānasutta

Mahāparinibbānasutta

Dīgha Nikāya · Terjemahan Indonesia Tiga Keranjang

DN 16
Suasana ajaran · ilustrasi pendamping, bukan bagian dari teks kanonik
KENALI DUNIA DN 16

Kenali dunia dalam sutta ini

Sutta ini adalah salah satu kisah paling penting dan mengharukan dalam kanon Pāli, menggambarkan hari-hari terakhir Sang Buddha. Bacalah dengan tenang, dan perhatikan bagaimana ajaran-ajaran inti disampaikan di tengah narasi perjalanan dan perpisahan yang khidmat.

TOKOH & TEMPAT

Sinopsis singkat

Mahāparinibbānasutta mengisahkan masa-masa terakhir kehidupan Buddha, dimulai dari nasihatnya tentang tujuh prinsip yang mencegah kemunduran bagi para Vajji dan para bhikkhu, hingga perjalanan terakhirnya menuju Kusinārā. Sutta ini memuncak pada keputusan Buddha untuk melepaskan daya hidupnya, wejangan terakhirnya tentang pentingnya ketekunan, dan peristiwa parinibbāna (padamnya sempurna) beserta pembagian reliknya.

Pengantar Tiga Keranjang · bukan bagian dari teks kanonik.

dn16:4.1.1 Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṁ piṇḍāya pāvisi.

dn16:4.1.2 Vesāliyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nāgāpalokitaṁ vesāliṁ apaloketvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:4.1.3 “idaṁ pacchimakaṁ, ānanda, tathāgatassa vesāliyā dassanaṁ bhavissati.

dn16:4.1.4 Āyāmānanda, yena bhaṇḍagāmo tenupasaṅkamissāmā”ti.

dn16:4.1.5 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

dn16:4.2.1 Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena bhaṇḍagāmo tadavasari.

dn16:4.2.2 Tatra sudaṁ bhagavā bhaṇḍagāme viharati.

dn16:4.2.3 Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

dn16:4.2.4 “catunnaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.

dn16:4.2.6 Ariyassa, bhikkhave, sīlassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.

dn16:4.2.7 Ariyassa, bhikkhave, samādhissa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.

dn16:4.2.8 Ariyāya, bhikkhave, paññāya ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.

dn16:4.2.9 Ariyāya, bhikkhave, vimuttiyā ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.

dn16:4.2.10 Tayidaṁ, bhikkhave, ariyaṁ sīlaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, ariyo samādhi anubuddho paṭividdho, ariyā paññā anubuddhā paṭividdhā, ariyā vimutti anubuddhā paṭividdhā, ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti, natthi dāni punabbhavo”ti.

dn16:4.3.2 Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:

dn16:4.4.1 Tatrāpi sudaṁ bhagavā bhaṇḍagāme viharanto etadeva bahulaṁ bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ karoti:

dn16:4.4.2 “iti sīlaṁ, iti samādhi, iti paññā.

dn16:4.4.3 Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso.

dn16:4.4.4 Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā.

dn16:4.4.5 Paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammadeva āsavehi vimuccati, seyyathidaṁ—

dn16:4.4.6 kāmāsavā, bhavāsavā, avijjāsavā”ti.

dn16:4.5.1 Atha kho bhagavā bhaṇḍagāme yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:4.5.5 yena bhoganagaraṁ tenupasaṅkamissāmā”ti.

dn16:4.6.1 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

dn16:4.6.2 Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena bhoganagaraṁ tadavasari.

dn16:4.7.1 Tatra sudaṁ bhagavā bhoganagare viharati ānande cetiye.

dn16:4.7.2 Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

dn16:4.7.3 “cattārome, bhikkhave, mahāpadese desessāmi,

dn16:4.7.4 taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasikarotha, bhāsissāmī”ti.

dn16:4.7.5 “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

dn16:4.8.1 “Idha, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:

dn16:4.8.2 ‘sammukhā metaṁ, āvuso, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ,

dn16:4.8.3 ayaṁ dhammo ayaṁ vinayo idaṁ satthusāsanan’ti.

dn16:4.8.4 Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.

dn16:4.8.5 Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte osāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.

dn16:4.8.6 Tāni ce sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte osaranti, na ca vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:

dn16:4.8.7 ‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ;

dn16:4.8.9 Iti hetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha.

dn16:4.8.10 Tāni ce sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva osaranti, vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:

dn16:4.8.11 ‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ;

dn16:4.8.13 Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.

dn16:4.9.1 Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:

dn16:4.9.2 ‘amukasmiṁ nāma āvāse saṅgho viharati sathero sapāmokkho.

dn16:4.9.3 Tassa me saṅghassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ,

dn16:4.9.4 ayaṁ dhammo ayaṁ vinayo idaṁ satthusāsanan’ti.

dn16:4.9.5 Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.

dn16:4.9.6 Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte osāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.

dn16:4.9.7 Tāni ce sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte osaranti, na ca vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:

dn16:4.9.8 ‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ;

dn16:4.9.11 Tāni ce sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva osaranti, vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:

dn16:4.9.12 ‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ;

dn16:4.9.14 Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.

dn16:4.10.1 Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:

dn16:4.10.2 ‘amukasmiṁ nāma āvāse sambahulā therā bhikkhū viharanti bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā.

dn16:4.10.3 Tesaṁ me therānaṁ sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—

dn16:4.10.4 ayaṁ dhammo ayaṁ vinayo idaṁ satthusāsanan’ti.

dn16:4.10.5 Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ …

dn16:4.10.7 na ca vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:

dn16:4.10.8 ‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ;

dn16:4.10.12 vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:

dn16:4.10.15 Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.

dn16:4.11.1 Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:

dn16:4.11.2 ‘amukasmiṁ nāma āvāse eko thero bhikkhu viharati bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo.

dn16:4.11.3 Tassa me therassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—

dn16:4.11.4 ayaṁ dhammo ayaṁ vinayo idaṁ satthusāsanan’ti.

dn16:4.11.5 Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.

dn16:4.11.6 Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte osāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.

dn16:4.11.7 Tāni ce sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte osaranti, na ca vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:

dn16:4.11.8 ‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ;

dn16:4.11.11 Tāni ca sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva osaranti, vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:

dn16:4.11.14 Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.

dn16:4.11.15 Ime kho, bhikkhave, cattāro mahāpadese dhāreyyāthā”ti.

dn16:4.12.1 Tatrapi sudaṁ bhagavā bhoganagare viharanto ānande cetiye etadeva bahulaṁ bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ karoti:

dn16:4.12.2 “iti sīlaṁ, iti samādhi, iti paññā.

dn16:4.12.3 Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso.

dn16:4.12.4 Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā.

dn16:4.12.5 Paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammadeva āsavehi vimuccati, seyyathidaṁ—

dn16:4.12.6 kāmāsavā, bhavāsavā, avijjāsavā”ti.

dn16:4.13.1 Atha kho bhagavā bhoganagare yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:4.13.2 “āyāmānanda, yena pāvā tenupasaṅkamissāmā”ti.

dn16:4.13.3 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

dn16:4.13.4 Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena pāvā tadavasari.

dn16:4.13.5 Tatra sudaṁ bhagavā pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane.

dn16:4.14.1 Assosi kho cundo kammāraputto: “bhagavā kira pāvaṁ anuppatto, pāvāyaṁ viharati mayhaṁ ambavane”ti.

dn16:4.14.2 Atha kho cundo kammāraputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

dn16:4.14.3 Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cundaṁ kammāraputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

dn16:4.14.4 Atha kho cundo kammāraputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:4.15.1 “adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.

dn16:4.16.1 Atha kho cundo kammāraputto bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

dn16:4.17.1 Atha kho cundo kammāraputto tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā pahūtañca sūkaramaddavaṁ bhagavato kālaṁ ārocāpesi:

dn16:4.17.2 “kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.

dn16:4.18.1 Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena cundassa kammāraputtassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

dn16:4.18.2 Nisajja kho bhagavā cundaṁ kammāraputtaṁ āmantesi:

dn16:4.18.3 “yaṁ te, cunda, sūkaramaddavaṁ paṭiyattaṁ, tena maṁ parivisa.

dn16:4.18.4 Yaṁ panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ, tena bhikkhusaṅghaṁ parivisā”ti.

dn16:4.18.5 “Evaṁ, bhante”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṁ ahosi sūkaramaddavaṁ paṭiyattaṁ, tena bhagavantaṁ parivisi.

dn16:4.18.6 Yaṁ panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ, tena bhikkhusaṅghaṁ parivisi.

dn16:4.19.1 Atha kho bhagavā cundaṁ kammāraputtaṁ āmantesi:

dn16:4.19.2 “yaṁ te, cunda, sūkaramaddavaṁ avasiṭṭhaṁ, taṁ sobbhe nikhaṇāhi.

dn16:4.19.3 Nāhaṁ taṁ, cunda, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yassa taṁ paribhuttaṁ sammā pariṇāmaṁ gaccheyya aññatra tathāgatassā”ti.

dn16:4.19.4 “Evaṁ, bhante”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṁ ahosi sūkaramaddavaṁ avasiṭṭhaṁ, taṁ sobbhe nikhaṇitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

dn16:4.19.5 Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cundaṁ kammāraputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

dn16:4.20.1 Atha kho bhagavato cundassa kammāraputtassa bhattaṁ bhuttāvissa kharo ābādho uppajji, lohitapakkhandikā pabāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā.

dn16:4.20.2 Tā sudaṁ bhagavā sato sampajāno adhivāsesi avihaññamāno.

dn16:4.20.3 Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:4.20.4 “āyāmānanda, yena kusinārā tenupasaṅkamissāmā”ti.

dn16:4.20.5 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

dn16:4.21.1 Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:4.21.2 “iṅgha me tvaṁ, ānanda, catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapehi, kilantosmi, ānanda, nisīdissāmī”ti.

dn16:4.21.3 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapesi.

dn16:4.22.1 Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:4.22.2 “iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara, pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.

dn16:4.22.3 Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:4.22.4 “idāni, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni, taṁ cakkacchinnaṁ udakaṁ parittaṁ luḷitaṁ āvilaṁ sandati.

dn16:4.22.5 Ayaṁ, bhante, kakudhā nadī avidūre acchodakā sātodakā sītodakā setodakā suppatitthā ramaṇīyā.

dn16:4.22.6 Ettha bhagavā pānīyañca pivissati, gattāni ca sītī karissatī”ti.

dn16:4.23.1 Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:4.23.2 “iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara, pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.

dn16:4.23.3 Dutiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:4.23.4 “idāni, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni, taṁ cakkacchinnaṁ udakaṁ parittaṁ luḷitaṁ āvilaṁ sandati.

dn16:4.23.5 Ayaṁ, bhante, kakudhā nadī avidūre acchodakā sātodakā sītodakā setodakā suppatitthā ramaṇīyā.

dn16:4.23.6 Ettha bhagavā pānīyañca pivissati, gattāni ca sītīkarissatī”ti.

dn16:4.24.1 Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:4.24.2 “iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara, pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.

dn16:4.24.3 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā pattaṁ gahetvā yena sā nadikā tenupasaṅkami.

dn16:4.24.4 Atha kho sā nadikā cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā, āyasmante ānande upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandittha.

dn16:4.25.2 “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.

dn16:4.25.3 Ayañhi sā nadikā cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandatī”ti.

dn16:4.25.4 Pattena pānīyaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:4.25.5 “acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.

dn16:4.25.6 Idāni sā bhante nadikā cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandittha.

dn16:4.25.7 Pivatu bhagavā pānīyaṁ pivatu sugato pānīyan”ti.

dn16:4.26.1 Tena kho pana samayena pukkuso mallaputto āḷārassa kālāmassa sāvako kusinārāya pāvaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti.

dn16:4.26.2 Addasā kho pukkuso mallaputto bhagavantaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinnaṁ.

dn16:4.26.3 Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho pukkuso mallaputto bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:4.26.4 “acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, santena vata, bhante, pabbajitā vihārena viharanti.

dn16:4.27.1 Bhūtapubbaṁ, bhante, āḷāro kālāmo addhānamaggappaṭipanno maggā okkamma avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.

dn16:4.27.2 Atha kho, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni āḷāraṁ kālāmaṁ nissāya nissāya atikkamiṁsu.

dn16:4.27.3 Atha kho, bhante, aññataro puriso tassa sakaṭasatthassa piṭṭhito piṭṭhito āgacchanto yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavoca:

dn16:4.27.4 ‘api, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni addasā’ti?

dn16:4.27.6 ‘Kiṁ pana, bhante, saddaṁ assosī’ti?

dn16:4.27.7 ‘Na kho ahaṁ, āvuso, saddaṁ assosin’ti.

dn16:4.27.9 ‘Na kho ahaṁ, āvuso, sutto ahosin’ti.

dn16:4.27.12 ‘So tvaṁ, bhante, saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva addasa, na pana saddaṁ assosi;

dn16:4.27.13 apisu te, bhante, saṅghāṭi rajena okiṇṇā’ti?

dn16:4.27.16 ‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, santena vata bho pabbajitā vihārena viharanti.

dn16:4.27.17 Yatra hi nāma saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva dakkhati, na pana saddaṁ sossatī’ti.

dn16:4.27.18 Āḷāre kālāme uḷāraṁ pasādaṁ pavedetvā pakkāmī”ti.

dn16:4.28.2 katamaṁ nu kho dukkarataraṁ vā durabhisambhavataraṁ vā—

dn16:4.28.3 yo vā saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva passeyya, na pana saddaṁ suṇeyya;

dn16:4.28.4 yo vā saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva passeyya, na pana saddaṁ suṇeyyā”ti?

dn16:4.29.1 “Kiñhi, bhante, karissanti pañca vā sakaṭasatāni cha vā sakaṭasatāni satta vā sakaṭasatāni aṭṭha vā sakaṭasatāni nava vā sakaṭasatāni, sakaṭasahassaṁ vā sakaṭasatasahassaṁ vā.

dn16:4.29.2 Atha kho etadeva dukkaratarañceva durabhisambhavatarañca yo saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva passeyya, na pana saddaṁ suṇeyyā”ti.

dn16:4.30.1 “Ekamidāhaṁ, pukkusa, samayaṁ ātumāyaṁ viharāmi bhusāgāre.

dn16:4.30.2 Tena kho pana samayena deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā avidūre bhusāgārassa dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā.

dn16:4.30.3 Atha kho, pukkusa, ātumāya mahājanakāyo nikkhamitvā yena te dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā tenupasaṅkami.

dn16:4.31.1 Tena kho panāhaṁ, pukkusa, samayena bhusāgārā nikkhamitvā bhusāgāradvāre abbhokāse caṅkamāmi.

dn16:4.31.2 Atha kho, pukkusa, aññataro puriso tamhā mahājanakāyā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho ahaṁ, pukkusa, taṁ purisaṁ etadavocaṁ:

dn16:4.32.1 ‘kiṁ nu kho eso, āvuso, mahājanakāyo sannipatito’ti?

dn16:4.32.2 ‘Idāni, bhante, deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā.

dn16:4.32.5 ‘Idheva kho ahaṁ, āvuso, ahosin’ti.

dn16:4.32.8 ‘Kiṁ pana, bhante, saddaṁ assosī’ti?

dn16:4.32.9 ‘Na kho ahaṁ, āvuso, saddaṁ assosin’ti.

dn16:4.32.14 ‘So tvaṁ, bhante, saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva addasa, na pana saddaṁ assosī’ti?

dn16:4.33.1 Atha kho, pukkusa, tassa purisassa etadahosi:

dn16:4.33.2 ‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, santena vata bho pabbajitā vihārena viharanti.

dn16:4.33.3 Yatra hi nāma saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva dakkhati, na pana saddaṁ sossatī’ti.

dn16:4.33.4 Mayi uḷāraṁ pasādaṁ pavedetvā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmī”ti.

dn16:4.34.1 Evaṁ vutte, pukkuso mallaputto bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:4.34.2 “esāhaṁ, bhante, yo me āḷāre kālāme pasādo taṁ mahāvāte vā ophuṇāmi sīghasotāya vā nadiyā pavāhemi.

dn16:4.34.3 Abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.

dn16:4.34.4 Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.

dn16:4.34.5 Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.

dn16:4.34.6 Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

dn16:4.35.1 Atha kho pukkuso mallaputto aññataraṁ purisaṁ āmantesi:

dn16:4.35.2 “iṅgha me tvaṁ, bhaṇe, siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ āharā”ti.

dn16:4.35.3 “Evaṁ, bhante”ti kho so puriso pukkusassa mallaputtassa paṭissutvā taṁ siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ āhari.

dn16:4.35.4 Atha kho pukkuso mallaputto taṁ siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ bhagavato upanāmesi:

dn16:4.35.5 “idaṁ, bhante, siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ, taṁ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṁ upādāyā”ti.

dn16:4.35.6 “Tena hi, pukkusa, ekena maṁ acchādehi, ekena ānandan”ti.

dn16:4.35.7 “Evaṁ, bhante”ti kho pukkuso mallaputto bhagavato paṭissutvā ekena bhagavantaṁ acchādeti, ekena āyasmantaṁ ānandaṁ.

dn16:4.36.1 Atha kho bhagavā pukkusaṁ mallaputtaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

dn16:4.36.2 Atha kho pukkuso mallaputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

dn16:4.37.1 Atha kho āyasmā ānando acirapakkante pukkuse mallaputte taṁ siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ bhagavato kāyaṁ upanāmesi.

dn16:4.37.2 Taṁ bhagavato kāyaṁ upanāmitaṁ hataccikaṁ viya khāyati.

dn16:4.37.3 Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:4.37.4 “acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, yāva parisuddho, bhante, tathāgatassa chavivaṇṇo pariyodāto.

dn16:4.37.5 Idaṁ, bhante, siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ bhagavato kāyaṁ upanāmitaṁ hataccikaṁ viya khāyatī”ti.

dn16:4.37.6 “Evametaṁ, ānanda, evametaṁ, ānanda, dvīsu kālesu ativiya tathāgatassa kāyo parisuddho hoti chavivaṇṇo pariyodāto.

dn16:4.38.2 Yañca, ānanda, rattiṁ tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca rattiṁ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati.

dn16:4.38.3 Imesu kho, ānanda, dvīsu kālesu ativiya tathāgatassa kāyo parisuddho hoti chavivaṇṇo pariyodāto.

dn16:4.38.4 Ajja kho panānanda, rattiyā pacchime yāme kusinārāyaṁ upavattane mallānaṁ sālavane antarena yamakasālānaṁ tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.

dn16:4.38.5 Āyāmānanda, yena kakudhā nadī tenupasaṅkamissāmā”ti.

dn16:4.38.6 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

dn16:4.39.1 Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena kakudhā nadī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kakudhaṁ nadiṁ ajjhogāhetvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena ambavanaṁ tenupasaṅkami.

dn16:4.39.2 Upasaṅkamitvā āyasmantaṁ cundakaṁ āmantesi:

dn16:4.39.3 “iṅgha me tvaṁ, cundaka, catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapehi, kilantosmi, cundaka, nipajjissāmī”ti.

dn16:4.40.1 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā cundako bhagavato paṭissutvā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapesi.

dn16:4.40.2 Atha kho bhagavā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasikaritvā.

dn16:4.40.3 Āyasmā pana cundako tattheva bhagavato purato nisīdi.

dn16:4.42.1 Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:4.42.2 “siyā kho panānanda, cundassa kammāraputtassa koci vippaṭisāraṁ uppādeyya:

dn16:4.42.3 ‘tassa te, āvuso cunda, alābhā tassa te dulladdhaṁ, yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā parinibbuto’ti.

dn16:4.42.4 Cundassa, ānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinetabbo:

dn16:4.42.5 ‘tassa te, āvuso cunda, lābhā tassa te suladdhaṁ,

dn16:4.42.6 yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā parinibbuto.

dn16:4.42.7 Sammukhā metaṁ, āvuso cunda, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ:

dn16:4.42.8 dveme piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā, ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.

dn16:4.42.10 Yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati.

dn16:4.42.11 Ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā, ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.

dn16:4.42.12 Āyusaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, vaṇṇasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, sukhasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, yasasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, saggasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, ādhipateyyasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitan’ti.

dn16:4.42.13 Cundassa, ānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinetabbo”ti.

dn16:4.43.1 Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

TEKS DI TIGA KERANJANG
IndonesiaTersedia

Terjemahan Indonesia Tiga Keranjang dibuat dengan bantuan AI dan disajikan bersama teks Pāli serta English untuk memudahkan pembacaan dan perbandingan.