Āṭānāṭiyasutta

dn32:12.0 2. Dutiyabhāṇavāra

dn32:12.1 Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi:

dn32:12.2 “imaṁ, bhikkhave, rattiṁ cattāro mahārājā mahatiyā ca yakkhasenāya mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca nāgasenāya catuddisaṁ rakkhaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ gumbaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ ovaraṇaṁ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ pabbataṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.

dn32:12.3 Tepi kho, bhikkhave, yakkhā appekacce maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce mayā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce yenāhaṁ tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.

dn32:12.4 Ekamantaṁ nisinno kho, bhikkhave, vessavaṇo mahārājā maṁ etadavoca:

dn32:12.5 ‘santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato appasannā …pe… santi hi, bhante, nīcā yakkhā bhagavato pasannā.

dn32:12.6 Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appasannāyeva bhagavato.

dn32:12.7 Taṁ kissa hetu?

dn32:12.8 Bhagavā hi, bhante, pāṇātipātā veramaṇiyā dhammaṁ deseti … surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇiyā dhammaṁ deseti.

dn32:12.9 Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appaṭiviratāyeva pāṇātipātā … appaṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā.

dn32:12.10 Tesaṁ taṁ hoti appiyaṁ amanāpaṁ.

dn32:12.11 Santi hi, bhante, bhagavato sāvakā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.

dn32:12.12 Tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino, ye imasmiṁ bhagavato pāvacane appasannā, tesaṁ pasādāya uggaṇhātu, bhante, bhagavā āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyā’ti.

dn32:12.13 Adhivāsesiṁ kho ahaṁ, bhikkhave, tuṇhībhāvena.

dn32:12.14 Atha kho, bhikkhave, vessavaṇo mahārājā me adhivāsanaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ abhāsi:

dn32:12.15 ‘Vipassissa ca namatthu,

dn32:12.16 cakkhumantassa sirīmato;

dn32:12.17 Sikhissapi ca namatthu,

dn32:12.18 sabbabhūtānukampino.

dn32:12.19 Vessabhussa ca namatthu,

dn32:12.20 nhātakassa tapassino;

dn32:12.21 Namatthu kakusandhassa,

dn32:12.22 mārasenāpamaddino.

dn32:12.23 Koṇāgamanassa namatthu,

dn32:12.24 brāhmaṇassa vusīmato;

dn32:12.25 Kassapassa ca namatthu,

dn32:12.26 vippamuttassa sabbadhi.

dn32:12.27 Aṅgīrasassa namatthu,

dn32:12.28 sakyaputtassa sirīmato;

dn32:12.29 Yo imaṁ dhammaṁ desesi,

dn32:12.30 sabbadukkhāpanūdanaṁ.

dn32:12.31 Ye cāpi nibbutā loke,

dn32:12.32 yathābhūtaṁ vipassisuṁ;

dn32:12.33 Te janā apisuṇātha,

dn32:12.34 mahantā vītasāradā.

dn32:12.35 Hitaṁ devamanussānaṁ,

dn32:12.36 yaṁ namassanti gotamaṁ;

dn32:12.37 Vijjācaraṇasampannaṁ,

dn32:12.38 mahantaṁ vītasāradaṁ.

dn32:12.39 Yato uggacchati sūriyo,

dn32:12.40 ādicco maṇḍalī mahā;

dn32:12.41 Yassa cuggacchamānassa,

dn32:12.42 saṁvarīpi nirujjhati;

dn32:12.43 Yassa cuggate sūriye,

dn32:12.44 “divaso”ti pavuccati.

dn32:12.45 Rahadopi tattha gambhīro,

dn32:12.46 samuddo saritodako;

dn32:12.47 Evaṁ taṁ tattha jānanti,

dn32:12.48 “samuddo saritodako”.

dn32:12.49 Ito “sā purimā disā”,

dn32:12.50 iti naṁ ācikkhatī jano;

dn32:12.51 Yaṁ disaṁ abhipāleti,

dn32:12.52 mahārājā yasassi so.

dn32:12.53 Gandhabbānaṁ adhipati,

dn32:12.54 “dhataraṭṭho”ti nāmaso;

dn32:12.55 Ramatī naccagītehi,

dn32:12.56 gandhabbehi purakkhato.

dn32:12.57 Puttāpi tassa bahavo,

dn32:12.58 ekanāmāti me sutaṁ;

dn32:12.59 Asīti dasa eko ca,

dn32:12.60 indanāmā mahabbalā.

dn32:12.61 Te cāpi buddhaṁ disvāna,

dn32:12.62 buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;

dn32:12.63 Dūratova namassanti,

dn32:12.64 mahantaṁ vītasāradaṁ.

dn32:12.65 Namo te purisājañña,

dn32:12.66 namo te purisuttama;

dn32:12.67 Kusalena samekkhasi,

dn32:12.68 amanussāpi taṁ vandanti;

dn32:12.69 Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,

dn32:12.70 tasmā evaṁ vademase.

dn32:12.71 “Jinaṁ vandatha gotamaṁ,

dn32:12.72 jinaṁ vandāma gotamaṁ;

dn32:12.73 Vijjācaraṇasampannaṁ,

dn32:12.74 buddhaṁ vandāma gotamaṁ”.

dn32:12.75 Yena petā pavuccanti,

dn32:12.76 pisuṇā piṭṭhimaṁsikā;

dn32:12.77 Pāṇātipātino luddā,

dn32:12.78 corā nekatikā janā.

dn32:12.79 Ito “sā dakkhiṇā disā”,

dn32:12.80 iti naṁ ācikkhatī jano;

dn32:12.81 Yaṁ disaṁ abhipāleti,

dn32:12.82 mahārājā yasassi so.

dn32:12.83 Kumbhaṇḍānaṁ adhipati,

dn32:12.84 “virūḷho” iti nāmaso;

dn32:12.85 Ramatī naccagītehi,

dn32:12.86 kumbhaṇḍehi purakkhato.

dn32:12.87 Puttāpi tassa bahavo,

dn32:12.88 ekanāmāti me sutaṁ;

dn32:12.89 Asīti dasa eko ca,

dn32:12.90 indanāmā mahabbalā.

dn32:12.91 Te cāpi buddhaṁ disvāna,

dn32:12.92 buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;

dn32:12.93 Dūratova namassanti,

dn32:12.94 mahantaṁ vītasāradaṁ.

dn32:12.95 Namo te purisājañña,

dn32:12.96 namo te purisuttama;

dn32:12.97 Kusalena samekkhasi,

dn32:12.98 amanussāpi taṁ vandanti;

dn32:12.99 Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,

dn32:12.100 tasmā evaṁ vademase.

dn32:12.101 “Jinaṁ vandatha gotamaṁ,

dn32:12.102 jinaṁ vandāma gotamaṁ;

dn32:12.103 Vijjācaraṇasampannaṁ,

dn32:12.104 buddhaṁ vandāma gotamaṁ”.

dn32:12.105 Yattha coggacchati sūriyo,

dn32:12.106 ādicco maṇḍalī mahā;

dn32:12.107 Yassa coggacchamānassa,

dn32:12.108 divasopi nirujjhati;

dn32:12.109 Yassa coggate sūriye,

dn32:12.110 “saṁvarī”ti pavuccati.

dn32:12.111 Rahadopi tattha gambhīro,

dn32:12.112 samuddo saritodako;

dn32:12.113 Evaṁ taṁ tattha jānanti,

dn32:12.114 samuddo saritodako.

dn32:12.115 Ito “sā pacchimā disā”,

dn32:12.116 iti naṁ ācikkhatī jano;

dn32:12.117 Yaṁ disaṁ abhipāleti,

dn32:12.118 mahārājā yasassi so.

dn32:12.119 Nāgānañca adhipati,

dn32:12.120 “virūpakkho”ti nāmaso;

dn32:12.121 Ramatī naccagītehi,

dn32:12.122 nāgeheva purakkhato.

dn32:12.123 Puttāpi tassa bahavo,

dn32:12.124 ekanāmāti me sutaṁ;

dn32:12.125 Asīti dasa eko ca,

dn32:12.126 indanāmā mahabbalā.

dn32:12.127 Te cāpi buddhaṁ disvāna,

dn32:12.128 buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;

dn32:12.129 Dūratova namassanti,

dn32:12.130 mahantaṁ vītasāradaṁ.

dn32:12.131 Namo te purisājañña,

dn32:12.132 namo te purisuttama;

dn32:12.133 Kusalena samekkhasi,

dn32:12.134 amanussāpi taṁ vandanti;

dn32:12.135 Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,

dn32:12.136 tasmā evaṁ vademase.

dn32:12.137 “Jinaṁ vandatha gotamaṁ,

dn32:12.138 jinaṁ vandāma gotamaṁ;

dn32:12.139 Vijjācaraṇasampannaṁ,

dn32:12.140 buddhaṁ vandāma gotamaṁ”.

dn32:12.141 Yena uttarakuruvho,

dn32:12.142 mahāneru sudassano;

dn32:12.143 Manussā tattha jāyanti,

dn32:12.144 amamā apariggahā.

dn32:12.145 Na te bījaṁ pavapanti,

dn32:12.146 nāpi nīyanti naṅgalā;

dn32:12.147 Akaṭṭhapākimaṁ sāliṁ,

dn32:12.148 paribhuñjanti mānusā.

dn32:12.149 Akaṇaṁ athusaṁ suddhaṁ,

dn32:12.150 sugandhaṁ taṇḍulapphalaṁ;

dn32:12.151 Tuṇḍikīre pacitvāna,

dn32:12.152 tato bhuñjanti bhojanaṁ.

dn32:12.153 Gāviṁ ekakhuraṁ katvā,

dn32:12.154 anuyanti disodisaṁ;

dn32:12.155 Pasuṁ ekakhuraṁ katvā,

dn32:12.156 anuyanti disodisaṁ.

dn32:12.157 Itthiṁ vā vāhanaṁ katvā,

dn32:12.158 anuyanti disodisaṁ;

dn32:12.159 Purisaṁ vāhanaṁ katvā,

dn32:12.160 anuyanti disodisaṁ.

dn32:12.161 Kumāriṁ vāhanaṁ katvā,

dn32:12.162 anuyanti disodisaṁ;

dn32:12.163 Kumāraṁ vāhanaṁ katvā,

dn32:12.164 anuyanti disodisaṁ.

dn32:12.165 Te yāne abhiruhitvā,

dn32:12.166 Sabbā disā anupariyāyanti;

dn32:12.167 Pacārā tassa rājino.

dn32:12.168 Hatthiyānaṁ assayānaṁ,

dn32:12.169 dibbaṁ yānaṁ upaṭṭhitaṁ;

dn32:12.170 Pāsādā sivikā ceva,

dn32:12.171 mahārājassa yasassino.

dn32:12.172 Tassa ca nagarā ahu,

dn32:12.173 Antalikkhe sumāpitā;

dn32:12.174 Āṭānāṭā kusināṭā parakusināṭā,

dn32:12.175 Nāṭasuriyā parakusiṭanāṭā.

dn32:12.176 Uttarena kasivanto,

dn32:12.177 Janoghamaparena ca;

dn32:12.178 Navanavutiyo ambaraambaravatiyo,

dn32:12.179 Āḷakamandā nāma rājadhānī.

dn32:12.180 Kuverassa kho pana mārisa,

dn32:12.181 Mahārājassa visāṇā nāma rājadhānī;

dn32:12.182 Tasmā kuvero mahārājā,

dn32:12.183 “Vessavaṇo”ti pavuccati.

dn32:12.184 Paccesanto pakāsenti,

dn32:12.185 Tatolā tattalā tatotalā;

dn32:12.186 Ojasi tejasi tatojasī,

dn32:12.187 Sūro rājā ariṭṭho nemi.

dn32:12.188 Rahadopi tattha dharaṇī nāma,

dn32:12.189 Yato meghā pavassanti;

dn32:12.190 Vassā yato patāyanti,

dn32:12.191 Sabhāpi tattha sālavatī nāma.

dn32:12.192 Yattha yakkhā payirupāsanti,

dn32:12.193 Tattha niccaphalā rukkhā;

dn32:12.194 Nānā dijagaṇā yutā,

dn32:12.195 Mayūrakoñcābhirudā;

dn32:12.196 Kokilādīhi vagguhi.

dn32:12.197 Jīvañjīvakasaddettha,

dn32:12.198 atho oṭṭhavacittakā;

dn32:12.199 Kukkuṭakā kuḷīrakā,

dn32:12.200 vane pokkharasātakā.

dn32:12.201 Sukasāḷika saddettha,

dn32:12.202 daṇḍamāṇavakāni ca;

dn32:12.203 Sobhati sabbakālaṁ sā,

dn32:12.204 kuveranaḷinī sadā.

dn32:12.205 Ito “sā uttarā disā”,

dn32:12.206 iti naṁ ācikkhatī jano;

dn32:12.207 Yaṁ disaṁ abhipāleti,

dn32:12.208 mahārājā yasassi so.

dn32:12.209 Yakkhānañca adhipati,

dn32:12.210 “kuvero” iti nāmaso;

dn32:12.211 Ramatī naccagītehi,

dn32:12.212 yakkheheva purakkhato.

dn32:12.213 Puttāpi tassa bahavo,

dn32:12.214 ekanāmāti me sutaṁ;

dn32:12.215 Asīti dasa eko ca,

dn32:12.216 indanāmā mahabbalā.

dn32:12.217 Te cāpi buddhaṁ disvāna,

dn32:12.218 buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;

dn32:12.219 Dūratova namassanti,

dn32:12.220 mahantaṁ vītasāradaṁ.

dn32:12.221 Namo te purisājañña,

dn32:12.222 namo te purisuttama;

dn32:12.223 Kusalena samekkhasi,

dn32:12.224 amanussāpi taṁ vandanti;

dn32:12.225 Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,

dn32:12.226 tasmā evaṁ vademase.

dn32:12.227 “Jinaṁ vandatha gotamaṁ,

dn32:12.228 jinaṁ vandāma gotamaṁ;

dn32:12.229 Vijjācaraṇasampannaṁ,

dn32:12.230 buddhaṁ vandāma gotaman”ti.

dn32:12.231 Ayaṁ kho sā, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.

dn32:12.232 Yassa kassaci, mārisa, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā ayaṁ āṭānāṭiyā rakkhā suggahitā bhavissati samattā pariyāputā tañce amanusso yakkho vā yakkhinī vā …pe… gandhabbo vā gandhabbī vā …pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā …pe… nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā, paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā anugaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya.

dn32:12.233 Na me so, mārisa, amanusso labheyya gāmesu vā nigamesu vā sakkāraṁ vā garukāraṁ vā.

dn32:12.234 Na me so, mārisa, amanusso labheyya āḷakamandāya nāma rājadhāniyā vatthuṁ vā vāsaṁ vā.

dn32:12.235 Na me so, mārisa, amanusso labheyya yakkhānaṁ samitiṁ gantuṁ.

dn32:12.236 Apissu naṁ, mārisa, amanussā anāvayhampi naṁ kareyyuṁ avivayhaṁ.

dn32:12.237 Apissu naṁ, mārisa, amanussā attāhi paripuṇṇāhi paribhāsāhi paribhāseyyuṁ.

dn32:12.238 Apissu naṁ, mārisa, amanussā rittampissa pattaṁ sīse nikkujjeyyuṁ.

dn32:12.239 Apissu naṁ, mārisa, amanussā sattadhāpissa muddhaṁ phāleyyuṁ.

dn32:12.240 Santi hi, mārisa, amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.

dn32:12.241 Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti.

dn32:12.242 Seyyathāpi, mārisa, rañño māgadhassa vijite mahācorā.

dn32:12.243 Te neva rañño māgadhassa ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.

dn32:12.244 Te kho te, mārisa, mahācorā rañño māgadhassa avaruddhā nāma vuccanti.

dn32:12.245 Evameva kho, mārisa, santi amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.

dn32:12.246 Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti.

dn32:12.247 Yo hi koci, mārisa, amanusso yakkho vā yakkhinī vā …pe… gandhabbo vā gandhabbī vā …pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā …pe… nāgo vā nāgī vā …pe… paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā upagaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya.

dn32:12.248 Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ:

dn32:12.249 “ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī”ti.

dn32:12.250 Katamesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ?

dn32:12.251 Indo somo varuṇo ca,

dn32:12.252 bhāradvājo pajāpati;

dn32:12.253 Candano kāmaseṭṭho ca,

dn32:12.254 kinnughaṇḍu nighaṇḍu ca.

dn32:12.255 Panādo opamañño ca,

dn32:12.256 devasūto ca mātali;

dn32:12.257 Cittaseno ca gandhabbo,

dn32:12.258 naḷo rājā janesabho.

dn32:12.259 Sātāgiro hemavato,

dn32:12.260 puṇṇako karatiyo guḷo;

dn32:12.261 Sivako mucalindo ca,

dn32:12.262 vessāmitto yugandharo.

dn32:12.263 Gopālo supparodho ca,

dn32:12.264 Hiri netti ca mandiyo;

dn32:12.265 Pañcālacaṇḍo āḷavako,

dn32:12.266 Pajjunno sumano sumukho;

dn32:12.267 Dadhimukho maṇi māṇivaro dīgho,

dn32:12.268 Atho serīsako saha.

dn32:12.269 Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ:

dn32:12.270 “ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī”ti.

dn32:12.271 Ayaṁ kho, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.

dn32:12.272 Handa ca dāni mayaṁ, mārisa, gacchāma, bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā’ti.

dn32:12.273 ‘Yassadāni tumhe, mahārājāno, kālaṁ maññathā’ti.

dn32:12.274 Atha kho, bhikkhave, cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu.

dn32:12.275 Tepi kho, bhikkhave, yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu.

dn32:12.276 Appekacce mayā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṁsu.

dn32:12.277 Appekacce yenāhaṁ tenañjaliṁ paṇāmetvā tatthevantaradhāyiṁsu.

dn32:12.278 Appekacce nāmagottaṁ sāvetvā tatthevantaradhāyiṁsu.

dn32:12.279 Appekacce tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṁsu.