dn23:19.0 2.9. Saṅkhadhamaupamā
dn23:19.1 “Tena hi, rājañña, upamaṁ te karissāmi.
dn23:19.2 Upamāya m’idhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
dn23:19.3 Bhūtapubbaṁ, rājañña, aññataro saṅkhadhamo saṅkhaṁ ādāya paccantimaṁ janapadaṁ agamāsi.
dn23:19.4 So yena aññataro gāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā majjhe gāmassa ṭhito tikkhattuṁ saṅkhaṁ upalāpetvā saṅkhaṁ bhūmiyaṁ nikkhipitvā ekamantaṁ nisīdi.
dn23:19.5 Atha kho, rājañña, tesaṁ paccantajanapadānaṁ manussānaṁ etadahosi:
dn23:19.6 ‘ambho kassa nu kho eso saddo evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyo’ti.
dn23:19.7 Sannipatitvā taṁ saṅkhadhamaṁ etadavocuṁ:
dn23:19.8 ‘ambho, kassa nu kho eso saddo evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyo’ti.
dn23:19.9 ‘Eso kho, bho, saṅkho nāma yasseso saddo evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyo’ti.
dn23:19.10 Te taṁ saṅkhaṁ uttānaṁ nipātesuṁ:
dn23:19.11 ‘vadehi, bho saṅkha, vadehi, bho saṅkhā’ti.
dn23:19.12 Neva so saṅkho saddamakāsi.
dn23:19.13 Te taṁ saṅkhaṁ avakujjaṁ nipātesuṁ, passena nipātesuṁ, dutiyena passena nipātesuṁ, uddhaṁ ṭhapesuṁ, omuddhakaṁ ṭhapesuṁ, pāṇinā ākoṭesuṁ, leḍḍunā ākoṭesuṁ, daṇḍena ākoṭesuṁ, satthena ākoṭesuṁ, odhuniṁsu sandhuniṁsu niddhuniṁsu:
dn23:19.14 ‘vadehi, bho saṅkha, vadehi, bho saṅkhā’ti.
dn23:19.15 Neva so saṅkho saddamakāsi.
dn23:19.16 Atha kho, rājañña, tassa saṅkhadhamassa etadahosi:
dn23:19.17 ‘yāva bālā ime paccantajanapadā manussā, kathañhi nāma ayoniso saṅkhasaddaṁ gavesissantī’ti.
dn23:19.18 Tesaṁ pekkhamānānaṁ saṅkhaṁ gahetvā tikkhattuṁ saṅkhaṁ upalāpetvā saṅkhaṁ ādāya pakkāmi.
dn23:19.19 Atha kho, rājañña, tesaṁ paccantajanapadānaṁ manussānaṁ etadahosi:
dn23:19.20 ‘yadā kira, bho, ayaṁ saṅkho nāma purisasahagato ca hoti vāyāmasahagato ca vāyusahagato ca, tadāyaṁ saṅkho saddaṁ karoti, yadā panāyaṁ saṅkho neva purisasahagato hoti na vāyāmasahagato na vāyusahagato, nāyaṁ saṅkho saddaṁ karotī’ti.
dn23:19.21 Evameva kho, rājañña, yadāyaṁ kāyo āyusahagato ca hoti usmāsahagato ca viññāṇasahagato ca, tadā abhikkamatipi paṭikkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti, cakkhunāpi rūpaṁ passati, sotenapi saddaṁ suṇāti, ghānenapi gandhaṁ ghāyati, jivhāyapi rasaṁ sāyati, kāyenapi phoṭṭhabbaṁ phusati, manasāpi dhammaṁ vijānāti.
dn23:19.22 Yadā panāyaṁ kāyo neva āyusahagato hoti, na usmāsahagato, na viññāṇasahagato, tadā neva abhikkamati na paṭikkamati na tiṭṭhati na nisīdati na seyyaṁ kappeti, cakkhunāpi rūpaṁ na passati, sotenapi saddaṁ na suṇāti, ghānenapi gandhaṁ na ghāyati, jivhāyapi rasaṁ na sāyati, kāyenapi phoṭṭhabbaṁ na phusati, manasāpi dhammaṁ na vijānāti.
dn23:19.23 Imināpi kho te, rājañña, pariyāyena evaṁ hotu:
dn23:19.24 ‘itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.

